مزایای ثبت طرح صنعتی

مزایای ثبت طرح صنعتی

ثبت طرح صنعتی

منظور از ثبت طرح صنعتی چیست و قوانین ثبت طرح صنعتی کدام هستند؟

درحوزه مالکیت فکری معمولا سه بخش  مهم شامل ثبت اختراع، ثبت طرح صنعتی و ثبت علامت یا نشان تجاری وجود دارد ثبت طرح صنعتی بیشتر در خصوص ظاهر محصول بوده و معمولا فعالان حوزه صنعت و واحدهای تولیدی با آن سروکار دارند. بنابراین در این خصوص شکل ظاهری و نوع طراحی حرف اول را برای ثبت طرح خواهد زد و حتی ممکن است  تکنولوژی یک طرح صنعتی تکراری باشد.  دو قانون و آیین‌نامه زیر از جمله مواد قانونی مهم در این زمینه به شمار می‌روند.

آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات،طرح‌های صنعتی و علائم تجاری

این آیین‌نامه که در سال 1387 ابلاغ و بعدها برخی از مواد آن دچار اصلاح شده، در هشت فصل تنظیم شده است. در آیین‌نامه مزبور به طور مفصل در خصوص ثبت هر یک از آثار اختراع،طرح صنعتی یا علائم تجاری توضیحات لازم داده شده است. به همین دلیل به اعتقاد بسیاری از مشاوران مالکیت فکری و کارشناسان حقوقی، تسلط بر این آیین‌نامه برای افرادی که قصد ثبت آثار خود را دارند کاملا ضروری است. آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری در پنج بخش مختلف تنظیم شده که بخش سوم آن مربوط به ثبت طرح‌های صنعتی است. در این بخش توضیحاتی گویایی در خصوص چگونگی ثبت اثر و تسلیم اظهارنامه ارائه شده است.

قانون ثبت اختراعات،طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386

این قانون در سه بخش و 66 ماده تنظیم شده که فصل اول مربوط به ثبت اختراع، فصل دوم مربوط به ثبت طرح‌های صنعتی و در نهایت فصل آخر مربوط به ثبت علائم تجاری است. فصل دوم از ماده 20 تا 30 را به خود اختصاص داده و برای افرادی که به دنبال ثبت طرح‌های صنعتی هستند، مطالعه این مواد قانونی کاملا ضروری به نظر می‌رسد. در ماده 20 این قانون در خصوص تعریف طرح صنعتی آمده که «هر گونه ترکیب خطوط یا رنگ‌ها و هرگونه شکل سه بعدی با خطوط، رنگ‌ها یا بدون آن، به گونه‌ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی می‌گویند. در یک طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی‌باشد.»

در بخش دیگری از این قانون در خصوص شرایط ثبت طرح صنعتی آمده که «طرح صنعتی زمان قابل ثبت است که جدید و یا اصیل باشد. این طرح زمانی جدید است که از طریق انتشار به طور محسوس و یا از طریق استفاده به هر نحو دیگر قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه یا بر حسب مورد قبل از حق تقدم اظهارنامه برای ثبت در هیچ نقطه‌ای از جهان برای عموم افشاء نشده باشد.» این قانون همچنین در خصوص سایر موارد مربوط به ثبت اثر حاوی نکات ارزشمندی است.

مزایای ثبت طرح صنعتی چیست؟

به طور کل ثبت هر کدام از آثار اختراع، طرح صنعتی یا علامت تجاری می‌تواند مزایای را برای دارندگان آنها در پی داشته باشد. هر چند نوع مزایای هر کدام از این ثبت آثار می‌تواند متفاوت باشد. از جمله مزایای ثبت طرح صنعتی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

فروش طرح صنعتی: دارندگان گواهی ثبت این نوع اثر از حق واگذاری امتیاز آن نیز برخوردار خواهند بود. بنابراین می‌توانند نسبت به فروش طرح صنعتی خود اقدام کنند و آن را به دیگران واگذار کنند. قیمت طرح صنعتی نیز معمولا بسته به کاربرد و جذابیتی که دارد می‌تواند بسیار متفاوت باشد. علی‌رغم امتیاز فروش طرح از جانب دارندگان آن، این کار معمولا دارای برخی پیچیدگی‌های حقوقی نیز است.

جلوگیری از تقلب: با ثبت هر اثر می‌توان از سرقت آن توسط افراد دیگر جلوگیری کرد. چرا که معمولا به هنگام ثبت هر اثر جدید، در خصوص عدم کپی‌برداری آن راستی‌آزمایی به عمل می‌آید و در صورت کپی‌برداری، اثر مذکور ثبت نخواهد شد. از طرف دیگر، با ثبت کردن طرح صنعتی در خصوص بروز هرگونه مشکل یا دعاوی حقوقی، می‌توان به راحتی از حق خود دفاع کرد.

برخورداری از امتیازات: ثبت کردن یک طرح معمولا در ارتقاء برند و سوابق فرد طراح، نقش بسیار زیادی خواهد داشت. از طرفی ثبت این اثر برای دارندگان حقوقی مانند شرکت‌ها نیز دارای آثار متعددی است. چرا که این کار باعث بهبود برند و معروفیت محصول مورد نظر خواهد شد.

بهبود فروش محصول : افراد حقوقی مانند واحدهای تولیدی از طریق انجام این کار می‌توانند بر قیمت محصولات خود اثر قابل‌توجهی بگذارند. چرا که چنانچه محصولی از این ویژگی برخوردار باشد، قطعا باعث بالا رفتن ارزش و اعتبار آن خواهد شد.

مزایای شخصی : افرادی که به صورت شخصی اقدام به انجام این کار بکنند، در بسیاری از موارد از برخی مزایا برخوردار خواهند شد. به عنوان مثال، آنها معمولا می‌توانند در استفاده از تسهیلات بنیاد ملی نخبگان یا تاسیس شرکت‌های دانش‌بنیان از این سوابق خود استفاده کنند.

مراحل ثبت طرح صنعتی چگونه است؟

ثبت کردن آثار مختلف در ایران دارای روندهای متعدد و بروکراسی اداری بوده که ثبت طرح صنعتی نیز از آن مستثنی نیست. اکنون تمام فرایندهای انجام این کار از طریق مرکز مالکیت معنوی وابسته به سازمان اسناد و املاک کل کشور امکان‌پذیر بوده و تقریبا هیچ فرایندی از آن به صورت دستی انجام نمی‌گیرد. با این حال بسیاری از زمان‌بر بودن آن گلایه دارند. در زیر بخش‌ها و مراحل مختلف انجام این کار توضیح داده شده است.

منظور از ثبت طرح صنعتی چیست و قوانین ثبت طرح صنعتی کدام هستند؟

در حوزه مالکیت فکری معمولا سه بخش بسیار مهم شامل ثبت اختراع، ثبت طرح صنعتی و ثبت علامت یا نشان تجاری وجود دارد. ثبت طرح صنعتی بیشتر در خصوص ظاهر محصول بوده و معمولا فعالان حوزه صنعت و واحدهای تولیدی با آن سروکار دارند. بنابراین در این خصوص شکل ظاهری و نوع طراحی حرف اول را برای ثبت طرح خواهد زد و حتی ممکن است فناوری یا تکنولوژی یک طرح صنعتی تکراری باشد. نمونه حائز اهمیت این نوع ثبت را می‌توان در طراحی جدید خودروها مشاهده کرد. خودرو یکبار برای همیشه اختراع شده و ممکن است برخی تغییرات در قطعات یا اجرای آن همچنان اختراع محسوب شود، اما تغییر در شکل ظاهری آن را می‌توان به عنوان طرح صنعتی ثبت کرد. بنابراین بین ثبت اختراع و چگونگی ثبت اختراع با ثبت طرح صنعتی تفاوت وجود دارد و نباید آن را یکی دانست. با این حال ممکن است یک طرح به هر دو صورت یاد شده به ثبت برسد. دو قانون و آیین‌نامه زیر از جمله مواد قانونی مهم در این زمینه به شمار می‌روند.

قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386

این قانون در سه بخش و 66 ماده تنظیم شده که فصل اول مربوط به ثبت اختراع، فصل دوم مربوط به ثبت طرح‌های صنعتی و در نهایت فصل آخر مربوط به ثبت علائم تجاری است. فصل دوم از ماده 20 تا 30 را به خود اختصاص داده و برای افرادی که به دنبال ثبت طرح‌های صنعتی هستند، مطالعه این مواد قانونی کاملا ضروری به نظر می‌رسد. در ماده 20 این قانون در خصوص تعریف طرح صنعتی آمده که «هر گونه ترکیب خطوط یا رنگ‌ها و هرگونه شکل سه بعدی با خطوط، رنگ‌ها یا بدون آن، به گونه‌ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی می‌گویند. در یک طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی‌باشد.»

در بخش دیگری از این قانون در خصوص شرایط ثبت طرح صنعتی آمده که «طرح صنعتی زمان قابل ثبت است که جدید و یا اصیل باشد. این طرح زمانی جدید است که از طریق انتشار به طور محسوس و یا از طریق استفاده به هر نحو دیگر قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه یا بر حسب مورد قبل از حق تقدم اظهارنامه برای ثبت در هیچ نقطه‌ای از جهان برای عموم افشاء نشده باشد.» این قانون همچنین در خصوص سایر موارد مربوط به ثبت اثر حاوی نکات ارزشمندی است.

آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری

این آیین‌نامه که در سال 1387 ابلاغ و بعدها برخی از مواد آن دچار اصلاح شده، در هشت فصل تنظیم شده است. در آیین‌نامه مذکور به طور مفصل در خصوص ثبت هر کدام از آثار اختراع، طرح صنعتی یا علائم تجاری توضیح داده شده است. به همین دلیل به اعتقاد بسیاری از مشاوران مالکیت فکری و کارشناسان حقوقی، تسلط بر این آیین‌نامه برای افرادی که قصد ثبت آثار خود را دارند کاملا ضروری است. آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری در پنج بخش مختلف تنظیم شده که بخش سوم آن مربوط به ثبت طرح‌های صنعتی است. در این بخش توضیحاتی گویایی در خصوص چگونگی ثبت اثر و تسلیم اظهارنامه ارائه شده است.

مزایای ثبت طرح صنعتی چیست؟

به طور کل ثبت هر کدام از آثار اختراع، طرح صنعتی یا علامت تجاری می‌تواند مزایای را برای دارندگان آنها در پی داشته باشد. هر چند نوع مزایای هر کدام از این ثبت آثار می‌تواند متفاوت باشد. از جمله مزایای ثبت طرح صنعتی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

فروش طرح صنعتی: دارندگان گواهی ثبت این نوع اثر از حق واگذاری امتیاز آن نیز برخوردار خواهند بود. بنابراین می‌توانند نسبت به فروش طرح صنعتی خود اقدام کنند و آن را به دیگران واگذار کنند. قیمت طرح صنعتی نیز معمولا بسته به کاربرد و جذابیتی که دارد می‌تواند بسیار متفاوت باشد. علی‌رغم امتیاز فروش طرح از جانب دارندگان آن، این کار معمولا دارای برخی پیچیدگی‌های حقوقی نیز است.

بهبود فروش محصول: افراد حقوقی مانند واحدهای تولیدی از طریق انجام این کار می‌توانند بر قیمت محصولات خود اثر قابل‌توجهی بگذارند. چرا که چنانچه محصولی از این ویژگی برخوردار باشد، قطعا باعث بالا رفتن ارزش و اعتبار آن خواهد شد.

جلوگیری از تقلب: با ثبت هر اثر می‌توان از سرقت آن توسط افراد دیگر جلوگیری کرد. چرا که معمولا به هنگام ثبت هر اثر جدید، در خصوص عدم کپی‌برداری آن راستی‌آزمایی به عمل می‌آید و در صورت کپی‌برداری، اثر مذکور ثبت نخواهد شد. از طرف دیگر، با ثبت کردن طرح صنعتی در خصوص بروز هرگونه مشکل یا دعاوی حقوقی، می‌توان به راحتی از حق خود دفاع کرد.

مزایای شخصی: افرادی که به صورت شخصی اقدام به انجام این کار بکنند، در بسیاری از موارد از برخی مزایا برخوردار خواهند شد. به عنوان مثال، آنها معمولا می‌توانند در استفاده از تسهیلات بنیاد ملی نخبگان یا تاسیس شرکت‌های دانش‌بنیان از این سوابق خود استفاده کنند.

برخورداری از امتیازات: ثبت کردن یک طرح معمولا در ترفیع برند و سوابق فرد طراح،نقش بسیار زیادی خواهد داشت. از طرفی ثبت این اثر برای دارندگان حقوقی مانند شرکت‌ها نیز دارای آثار متعددی است. چرا که این کار باعث بهبود برند و معروفیت محصول مورد نظر خواهد شد.

خدمات ثبت ستاره امید